Një studim i fundit shkencor ka treguar se ngrohja globale, e nxitur nga përdorimi i lëndëve djegëse fosile, po e bën fenomenin El Nino më të fortë dhe më të vështirë për t’u parashikuar. Ky ndryshim rrit rrezikun për valë të nxehtësisë ekstreme, përmbytje, thatësira dhe probleme me sigurinë ushqimore në rajone të ndryshme të globit.
El Nino konsiderohet një fenomen natyror që ndodh çdo dy deri në shtatë vjet, kur ujërat në pjesën lindore të Oqeanit Paqësor tropikal ngrohen, duke nxitur ndryshime të mëdha atmosferike në mbarë botën.
Fenomeni aktual, i cili pritet të arrijë pikën kulmore në vijim, është cilësuar jozyrtarisht “Godzilla” për shkak të intensitetit të lartë që parashikohet të ketë.
Kërkimi i udhëhequr nga Julia Cole, eksperte e klimës në Universitetin e Miçiganit dhe i botuar në revistën “Science”, tregon se lidhja mes El Nino-s dhe ngrohjes globale është dypalëshe.
El Nino ndikon në rritjen e temperaturës globale, por njëkohësisht, ngrohja nga veprimtaria njerëzore po e përforcon vetë këtë fenomen klimatik.
“Po shohim një trend drejt El Nino-ve më të forta dhe ajo që po përjetojmë tani është në përputhje me këtë trend”, tha Cole, duke theksuar ndryshimet që janë shfaqur krahasuar me periudhën para-industriale.
Për të studiuar ndryshimet afatgjata të El Nino-s, studiuesit analizuan korale të lashta nga Ishujt Galapagos, prej të cilave disa janë të vjetra rreth një mijë vjet. Përmes analizës së përbërjes kimike të këtyre koraleve, shkencëtarët arritën të rindërtojnë temperaturat e sipërfaqes së detit gjatë periudhave të ndryshme historike. Ishujt Galapagos ndodhen në një prej rajoneve ku ndikimi i El Nino-s është veçanërisht i theksuar.
Në përfundimet e studimit thuhet se ndryshueshmëria e fenomenit El Nino është rritur me afro 37% krahasuar me kohën para fillimit të epokës industriale. Ky ndryshim është bërë mjaft i dukshëm përgjatë katër dekadave të fundit, periudhë gjatë së cilës janë shënuar disa nga episodet më të fuqishme të El Nino-s.
Eventet e intensifikuara të El Nino-s kanë kontribuar në shënimin e rekordëve të reja globale të temperaturës, përfshirë vitet 1998, 2016 dhe 2024. Studiuesit theksojnë se shpeshtësia dhe fuqizimi i këtyre episodeve nuk mund të shpjegohen vetëm me luhatjet natyrore të klimës.
Një El Nino më i fuqishëm mund të çojë në pasoja të mëdha në kontinente të ndryshme. Në disa pjesë të Amerikës së Jugut dhe jugun e SHBA-së, fenomeni sjell reshje të shumta dhe përmbytje, ndërsa në Indi pritet të ndikojë në shkurtimin e sezonit të musoneve. Indonezia dhe Australia zakonisht përjetojnë kushte më të thata, çka shton rrezikun për thatësira dhe zjarre të mëdha.
Ekspertët paralajmërojnë edhe për kërcënime serioze ndaj sigurisë ushqimore. Sipas një projekti të fundit, një episod i fuqishëm El Nino mund të detyrojë rreth 50 milionë njerëz anembanë botës të përballen me uri të thellë deri në fund të vitit të ardhshëm, për shkak të dëmeve të mundshme në bujqësi.
Studiuesit nënvizojnë domosdoshmërinë që shtetet të rrisin përgatitjen për episode të tilla, përmes masave të përshtatjes, shtimit të rezervave ushqimore dhe forcimit të sistemeve të përgjigjes ndaj katastrofave natyrore.
Megjithatë, ata vlerësojnë se zgjidhja e vërtetë në afat të gjatë është të zvogëlohet përdorimi i lëndëve djegëse fosile dhe të orientohet energjia drejt burimeve me emetime më të ulëta.
