Nga Ditmir Bushati
Pamjet nga ceremonia e varrimit të Ratko Mlladiçit, ku morën pjesë mijëra persona, veteranë të Ushtrisë së Republikës Srpska të ardhur të organizuar nga Banja Luka, si dhe elementë të nderimeve institucionale, tregojnë se ajo që ndodhi në Beograd nuk ishte thjesht një ceremoni mortore.
Kështu shprehet ish-ministri i Jashtëm, Ditmir Bushati, i cili e sheh këtë ngjarje si një tregues të një problemi shumë më të thellë në raportet e Serbisë me të kaluarën e saj.
Sipas Bushatit, përgjegjësia nuk lidhet vetëm me mënyrën se si u trajtua figura e Mlladiçit pas vdekjes, por edhe me një politikë të ndjekur prej vitesh nga Bashkimi Evropian ndaj Beogradit.
Ai argumenton se BE-ja ka zgjedhur shpesh të vendosë stabilitetin politik mbi proceset e demokratizimit dhe përballjen me të kaluarën, duke toleruar qëndrime që sot kanë marrë formën e një rehabilitimi publik të figurave të dënuara për krime lufte.
Bushati e konsideron ceremoninë si një zhvillim të organizuar dhe jo si një reagim spontan të turmës. Sipas tij, përfshirja dhe prania e institucioneve të ndryshme krijuan një tablo ku shteti, strukturat ushtarake dhe kisha u shfaqën të bashkërenduara në nderim të Mlladiçit.
Në këtë këndvështrim, ish-ministri vlerëson se qëllimi nuk ishte vetëm nderimi i një figure të së kaluarës, por edhe rikthimi në hapësirën publike i narrativave që lidhen me politikat dhe konfliktet e viteve ’90.
“Komuniteti ndërkombëtar nuk po përballet me një të papritur, por me pasojat e një politike oportuniste dhe të lëshimeve të vazhdueshme ndaj Serbisë”, shprehet Bushati.
Ai thekson se edhe vendet e rajonit, përfshirë Shqipërinë, duhet ta rishikojnë qasjen ndaj bashkëpunimit me Serbinë, duke e lidhur atë me parime të qarta.
Sipas tij, bashkëpunimi rajonal nuk mund të jetë i shkëputur nga nevoja për një distancim të pakushtëzuar nga krimet e luftës, gjenocidi dhe trashëgimia politike e viteve ’90.
Në fund, Bushati argumenton se pajtimi i qëndrueshëm në rajon kërkon jo vetëm bashkëpunim ekonomik e politik, por edhe një përballje të sinqertë me të kaluarën.
