Një zbulim arkeologjik në Uells mund të hedhë dritë mbi një prej legjendave të vjetra të historisë mesjetare britanike. Gjetjet në një fortesë romake pranë kodrës Frenni Fawr sugjerojnë se një rrëfim për perandorin romak Magnus Maximus dhe kampin e tij ushtarak në këtë zonë mund të ketë një bazë historike.
Fortesa u identifikua nga arkeologu Mark Merrony, specialist i periudhës romake në Universitetin e Oksfordit. Ajo ndodhet në Pembrokeshire, rreth 3,5 kilometra në jugperëndim të majës së Frenni Fawr, në një zonë ku deri më tani nuk kishte prova të qarta për praninë e një baze të tillë ushtarake.
Zbulimi lidhet me një rrëfim të njohur si Ëndrra e Macsen Wledig, pjesë e përmbledhjes mesjetare të tregimeve uellsiane Mabinogion. Në këtë histori, Magnus Maximus përshkruhet teksa vendos kampin e tij pranë Frenni Fawr gjatë lëvizjeve ushtarake. Për shekuj me radhë, rrëfimi është konsideruar pjesë e traditës legjendare, pa prova të drejtpërdrejta arkeologjike që ta mbështesnin.
Gjurmët e para u vunë re në imazhet satelitore, ku një formë e dallueshme në një fushë të mbuluar me bimësi sugjeronte ekzistencën e një strukture të vjetër. Pas vizitës në terren, arkeologu gjeti një tjegull romake dhe më pas u zbuluan objekte të tjera që përforcuan dyshimet për një vendbanim ushtarak.
Gjatë gërmimeve u gjetën monedha të fundit të shekullit IV, fragmente qeramike, tjegulla romake, një stilolaps hekuri dhe gjurmë dyshemesh prej argjile të ngjeshur. Në terren janë ruajtur edhe shenja të krijuara nga rrotat e karrocave. Të gjitha këto elemente mbështesin hipotezën se në këtë vend ka pasur një strukturë të organizuar me karakter ushtarak.
Fortesa ka përmasa rreth 180 me 150 metra dhe, sipas vlerësimit të studiuesit, mund të ketë strehuar afërsisht 500 ushtarë. Forma e saj drejtkëndore me kënde të rrumbullakosura dhe organizimi i ndërtesave janë karakteristika të njohura të fortifikimeve romake.
Zbulimi mund të ndryshojë edhe kuptimin e pranisë romake në këtë pjesë të Uellsit. Deri më tani, mungesa e provave të forta kishte ushqyer idenë se romakët nuk kishin depërtuar në këtë zonë të largët me një prani të konsiderueshme ushtarake.
Studiuesit do të vijojnë analizimin e strukturave dhe objekteve të gjetura për të përcaktuar më saktë datimin dhe funksionin e fortesës. Gjetjet pritet të përfshihen në një studim arkeologjik, ndërsa historia e Magnus Maximus do të trajtohet edhe në një libër të ardhshëm mbi perandorët romakë.
