Parlamenti i Lituanisë ka votuar për heqjen e ndalimit kushtetues për armët bërthamore, në një vendim që kërkon edhe një votim të dytë për t’u miratuar përfundimisht. Masa ka shkaktuar reagimin e Kremlinit, i cili paralajmëroi se ndryshimi mund të sjellë një raund të ri përshkallëzimi në rajon.
106 deputetë nga 141 votuan pro ndryshimit kushtetues. Për miratimin përfundimtar nevojiten dy të tretat e votave në dy votime, ndërsa votimi i dytë është planifikuar për 12 janar.
Presidenti lituanez Gitanas Nausėda kishte deklaruar më herët se partitë politike në vend kishin rënë dakord për planin për heqjen e ndalimit, në një kohë kur lufta në Ukrainë dhe politika e Rusisë kanë ndryshuar ndjeshëm situatën e sigurisë në Evropën Lindore.
Megjithatë, Nausėda ka theksuar se nuk ka plane të menjëhershme për vendosjen e armëve bërthamore në territorin lituanez. Sipas tij, heqja e ndalimit do t’i jepte vendit mundësinë për të ndërmarrë veprime në të ardhmen, nëse situata e sigurisë do të ndryshonte.
Lituania kërkon bazë të përhershme amerikane
Në të njëjtën kohë, Vilniusi po kërkon forcimin e pranisë ushtarake amerikane në territorin e tij. Presidenti i vendit, Mindaugas Sinkevičius, deklaroi se Lituania është e gatshme të mbulojë kostot e një baze të përhershme amerikane, nëse Uashingtoni pranon krijimin e saj.
Presidenti amerikan Donald Trump tha se do ta shqyrtonte kërkesën e Lituanisë për një bazë të përhershme amerikane.
Sinkevičius tha se e kishte propozuar këtë ide gjatë një takimi me të dërguarin e Trump, John Cole, në Vilnius. Sipas tij, prania e përhershme e trupave amerikane do të përbënte një garanci të rëndësishme për sigurinë dhe parandalimin.
Shtetet e Bashkuara kanë mbajtur që prej vitit 2019 një batalion të blinduar prej rreth 1,000 ushtarësh në Lituani, me rotacion të vazhdueshëm të personelit.
Reagimi i Moskës
Rusia ka reaguar ashpër ndaj zhvillimeve në Lituani. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, paralajmëroi se Moska do të detyrohej të merrte masa për të mbrojtur sigurinë e saj nëse Lituania do të strehonte armë bërthamore ose një bazë ushtarake amerikane.
Lituania është anëtare e NATO-s dhe Bashkimit Evropian dhe kufizohet me Rusinë dhe Bjellorusinë. Vendimi për ndryshimin e kuadrit kushtetues për armët bërthamore vjen në një periudhë tensionesh të larta të sigurisë në krahun lindor të NATO-s.
