Alternativa për Gjermaninë (AfD) ka shënuar një fitore të fortë në zgjedhjet rajonale në Saksoni-Anhalt, duke dalë shumë përpara rivalëve politikë. Rezultatet paraprake tregojnë se partia e djathtë nuk ka siguruar shumicën absolute në parlamentin e landit, por drejtuesit e saj e kanë cilësuar rezultatin si një mandat politik për të kërkuar drejtimin e qeverisë rajonale.
Sipas rezultateve të ndërmjetme të komisionit shtetëror të zgjedhjeve, AfD ka siguruar 43.8% të votave, ndërsa CDU konservatore renditet e dyta me 17.2%.
Udhëheqësi i AfD-së në Saksoni-Anhalt, Ulrich Siegmund, e cilësoi rezultatin si “sensacional” dhe deklaroi se partia dëshiron të nisë sa më shpejt procesin për të qeverisur landin.
AfD pritet të sigurojë rreth 39 nga 83 mandatet në parlamentin rajonal, ndërsa për një shumicë absolute nevojiten 42. Për rrjedhojë, partia nuk mund të formojë e vetme një qeveri shumice.
Rezultati është veçanërisht i rëndësishëm në kontekstin e politikës gjermane, pasi asnjë parti e ekstremit të djathtë nuk ka marrë kontrollin e një landi gjerman që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore. Një qeveri e drejtuar nga AfD do të kishte kompetenca të rëndësishme në fusha si policia, arsimi dhe kultura në nivel rajonal.
Saksoni-Anhalt, një land me rreth 2.1 milionë banorë, është një prej bastioneve të AfD-së në Gjermaninë lindore. Autoritetet e inteligjencës së landit e kanë klasifikuar degën rajonale të AfD-së si “ekstremiste të krahut të djathtë”, klasifikim që Siegmund dhe drejtues të tjerë të partisë e kundërshtojnë.
Rezultati i fundit shënon një rritje të ndjeshme për AfD-në krahasuar me zgjedhjet e vitit 2021, duke e kthyer landin në një tjetër pikë të rëndësishme të debatit mbi rritjen e së djathtës ekstreme në Gjermani.
Përplasje politike dhe dilema e koalicioneve
Fitorja e AfD-së ka shkaktuar reagime të forta në Gjermani dhe më gjerë. Partitë tradicionale vazhdojnë të mbajnë qëndrimin e njohur si “Brandmauer”, pra refuzimin për të formuar koalicione me AfD-në.
Por rezultati në Saksoni-Anhalt mund ta komplikojë këtë strategji. Në fokus është BSW, partia populiste e krahut të majtë, e cila ka siguruar hyrjen në parlament me një numër të vogël mandatesh dhe ka mbajtur një qëndrim më të hapur ndaj bashkëpunimit me AfD-në për çështje të caktuara.
Siegmund ka deklaruar se, nëse nuk do të jetë e mundur krijimi i një shumice, mund të shqyrtohen alternativa të tjera. Ai ka përmendur edhe mundësinë e zgjedhjeve të reja, duke argumentuar se AfD mund të synojë një rezultat edhe më të lartë.
Reagime nga SHBA-ja, Rusia dhe Polonia
Rezultati ka tërhequr vëmendje edhe jashtë Gjermanisë. Presidenti amerikan Donald Trump publikoi në Truth Social një pamje të projeksioneve të rezultateve, ndërsa i dërguari presidencial rus Kirill Dmitriev e cilësoi rezultatin si një “fitore historike” për AfD-në.
Dmitriev ka shprehur edhe më herët mbështetje për partinë gjermane, ndërsa AfD ka mbajtur qëndrime më miqësore ndaj Rusisë krahasuar me partitë kryesore gjermane.
Ndërkohë, kryeministri polak Donald Tusk reagoi ashpër ndaj rezultatit, duke deklaruar se në Poloni “vetëm idiotët dhe tradhtarët” mund të gëzoheshin për triumfin e AfD-së.
Debati mbi migracionin dhe “rimigrimin”
Një prej çështjeve kryesore të programit të AfD-së është migracioni. Partia ka promovuar konceptin e “rimigrimit”, term që është interpretuar gjerësisht si një politikë për dëbime masive të migrantëve. AfD pretendon se bëhet fjalë kryesisht për dëbimin e personave që ndodhen ilegalisht në Gjermani ose të dënuarve për vepra penale.
Një qeveri rajonale e AfD-së nuk do të kishte kompetenca për të zbatuar politika të tilla në nivel kombëtar, por do të kishte ndikim të konsiderueshëm në politikat lokale.
Partia ka shkaktuar gjithashtu polemika për qëndrimet e saj ndaj institucioneve kulturore, përfshirë Bauhaus-in në Dessau, një prej simboleve më të rëndësishme të modernizmit gjerman.
Në selinë e AfD-së në Magdeburg, mbështetësit e partisë festuan rezultatin, ndërsa Siegmund deklaroi: “Ne kemi bërë histori në këtë shtet.”
Pjesëmarrja në zgjedhje ishte e lartë, duke arritur në 77.8%.
Për CDU-në, rezultati përbën një goditje të fortë. Kreu i saj në land, Sven Schulze, pranoi humbjen dhe tha se partia duhet të përballet me mesazhin e dhënë nga votuesit.
Edhe SPD-ja e qendrës së majtë e cilësoi rezultatin si “vërtet dramatik”. Kreu i saj kombëtar, Lars Klingbeil, tha se rezultati përbën një “sinjal për Berlinin”.
Fitorja e AfD-së në Saksoni-Anhalt forcon pozitat e saj në Gjermaninë lindore dhe pritet të ushqejë më tej debatin kombëtar mbi të ardhmen e partisë, e cila tashmë renditet ndër forcat kryesore politike në sondazhet kombëtare.
